Służba w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to przede wszystkim poświęcenie i zaangażowanie na rzecz lokalnej społeczności. Wielu zastanawia się jednak, czy taka działalność wiąże się z jakimkolwiek wynagrodzeniem. Niniejszy artykuł ma na celu rozwianie wszelkich wątpliwości i przedstawienie szczegółowych informacji na temat finansowych aspektów służby w OSP, wyjaśniając mechanizmy rekompensaty zaangażowania strażaków-ochotników.
Ekwiwalent, świadczenie ratownicze i odszkodowania finansowe realia służby w OSP
- Strażacy OSP są wolontariuszami i nie otrzymują stałego miesięcznego wynagrodzenia (pensji).
- Główną formą rekompensaty jest ekwiwalent pieniężny wypłacany za każdą godzinę udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach.
- Wysokość ekwiwalentu jest ustalana indywidualnie przez radę gminy, zazwyczaj w przedziale 25-35 zł za godzinę akcji.
- Weterani OSP, po spełnieniu określonych warunków stażu i wieku, mogą ubiegać się o comiesięczne świadczenie ratownicze.
- Strażakom OSP przysługują również odszkodowania z tytułu wypadków lub chorób powstałych w związku ze służbą oraz ochrona prawna.
Służba w OSP: Czy to praca zarobkowa czy wolontariat?
Przede wszystkim należy podkreślić, że strażacy Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) działają w ramach wolontariatu. Ich służba ma charakter społeczny i nie jest traktowana jako praca zarobkowa w tradycyjnym rozumieniu tego słowa. Oznacza to, że strażacy-ochotnicy nie otrzymują stałego miesięcznego wynagrodzenia, czyli pensji, za swoje zaangażowanie.
Ich motywacją jest przede wszystkim chęć niesienia pomocy innym, ochrona życia, zdrowia i mienia, a także budowanie silnej i bezpiecznej społeczności lokalnej. Choć poświęcają swój prywatny czas i energię, ich działania opierają się na dobrowolności i poczuciu obywatelskiego obowiązku.
Ekwiwalent pieniężny: Jak strażacy OSP rekompensują swój czas?
Główną formą rekompensaty finansowej dla strażaków OSP jest tzw. ekwiwalent pieniężny. Jest on wypłacany za każdą godzinę faktycznego udziału w działaniach ratowniczych, akcjach gaśniczych oraz obowiązkowych szkoleniach pożarniczych. Podstawę prawną dla tego świadczenia stanowi Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.
Ekwiwalent jest naliczany na podstawie faktycznie przepracowanych godzin, a jego stawka jest zróżnicowana zazwyczaj niższa za udział w szkoleniu niż za udział w akcji ratowniczej. Ma to na celu docenienie większego ryzyka i zaangażowania związanego z realnymi działaniami ratowniczymi.
Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie jest ujednolicona w całym kraju. Jest ona ustalana indywidualnie przez radę danej gminy w drodze uchwały. Ustawa o OSP określa jedynie maksymalną wysokość tego ekwiwalentu, która nie może przekroczyć 1/175 przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Dzięki temu każda gmina może dostosować stawki do swoich możliwości finansowych.
W praktyce, stawki ekwiwalentu w polskich gminach najczęściej wahają się w przedziale od 25 zł do 35 zł za godzinę akcji ratowniczej. Jest to konkretna kwota, która w pewnym stopniu rekompensuje strażakom-ochotnikom czas i wysiłek włożony w służbę.
Świadczenie ratownicze: Dodatkowe wsparcie dla weteranów OSP
Dla strażaków OSP z długoletnim stażem przewidziano dodatkowe wsparcie finansowe w postaci świadczenia ratowniczego. Często określane jest ono potocznie jako "dodatek do emerytury", ponieważ jest wypłacane comiesięcznie po osiągnięciu wieku emerytalnego i spełnieniu określonych warunków dotyczących stażu służby.
Aby móc ubiegać się o świadczenie ratownicze, należy spełnić następujące warunki:
- Osiągnięcie wieku emerytalnego: 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet.
- Posiadanie odpowiedniego stażu czynnego uczestnictwa w działaniach ratowniczych: co najmniej 25 lat dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet.
Aktualna wysokość świadczenia ratowniczego wynosi około 258 zł miesięcznie. Należy pamiętać, że kwota ta podlega corocznej waloryzacji, co oznacza, że może ulec zwiększeniu w kolejnych latach.
Inne formy ochrony finansowej dla strażaków OSP
Poza ekwiwalentem pieniężnym i świadczeniem ratowniczym, strażakom OSP przysługują również inne formy ochrony finansowej. Przede wszystkim są to odszkodowania z tytułu wypadku lub choroby, które powstały w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub szkoleniach. Zapewnia to pewien poziom bezpieczeństwa w przypadku nieszczęśliwych zdarzeń.
Warto również wspomnieć, że w niektórych jednostkach OSP mogą obowiązywać nieco wyższe stawki ekwiwalentu dla osób pełniących określone funkcje, na przykład kierowcy-mechanika, dowódcy jednostki lub jego zastępcy. Należy jednak podkreślić, że nie jest to powszechna praktyka i zależy wyłącznie od indywidualnych uchwał rady gminy, która ustala wysokość ekwiwalentu.
Dodatkowo, strażakom OSP przysługuje ochrona prawna, która stanowi ważne zabezpieczenie w sytuacjach potencjalnych problemów prawnych związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych.
